32 bls. | Leiðb.verð: 2.390 kr. Víða á sérstöku tilboðsverði.

48 bls. | Leiðb.verð: 2.680 kr. Víða á sérstöku tilboðsverði

24 bls. | Leiðb.verð: 2.680 kr. Víða á sérstöku tilboðsverði

224 bls. | Leiðb.verð: 4.880 kr. Víða á sérstöku tilboðsverði

FAXAFENI 5 • 108 REYKJAVÍK • SÍMI: 530-5402 • NETPÓSTUR: karl@aeskanbok.is

 

Hið óþekkta

– furðuleg fyrirbrigði og óskýranlegir atburðir –

eftir Irmu Lauridsen


Bókaforlagið Æskan hefur nýverið gefið út tvær bækur eftir Irmu Lauridsen, annars vegar barnabókina Hundurinn sem átti að verða stór og hins vegar sérkennilega bók sem heitir Hið óþekkta. Í þeirri bók tekur Irma viðtal við fjölda fólks sem allt á það sameiginlegt að hafa upplifað undarlegustu hluti án þess að eiga á þeim nokkra skynsamlega skýringu. Allt þetta fólk segir af einlægni frá reynslu sinni, sumt hefur aldrei fyrr eða síðar orðIð fyrir neinu óútskýranlegu, annað vinnur með ýmiss konar heilun og er því ekki alveg ókunnugt dulrænum málefnum en samt sem áður eru þau atvik sem það greinir frá í bókinni bæði þeim og öðrum algerlega framandi.
Irma Lauridsen þarf vart að kynna. Hún er margfaldur metsöluhöfundur í Danmörku og bækur hennar hafa verið þýddar á níu tungumál. Hún er rithöfundur af lífi og sál. Uppalin á jósku heiðunum í Danmörku, samgróin dýralífinu á bóndabænum, náttúrunni sem hún umgengst af miklum innileika og virðingu; það er ekki fráleitt að ímynda sér að hún skilji bæði blóm og dýr og allavega er hún sérfræðingur í mannssálinni því hún kemur varla nokkurs staðar, eða hittir nokkra manneskju, öðruvísi en að spjalla við hana um jákvæða hluti og athuga hvort hún er hamingjusöm eða ekki.
Sjálf segist hún eiginlega standa fyrir utan þessa bók, Hið óþekkta, þar sem hún þekkti ekkert til þess konar efnis þegar hún byrjaði að skrifa verkið. Sú andlega reynsla sem fólk segir frá í bókinni er svo einstök að maður verður bæði undrandi og hugsandi við lestur hennar. Óneitanlega víkkar efni bókarinnar okkar fátæklega sjóndeildarhring og skilur okkur eftir með nýja sýn á heildaruppbyggingu tilverunnar. Allir sem hafa einhvern minnsta áhuga á hinum óþekktu vídddum, lífi á öðrum hnöttum og orku af annarri tegund en þeirri sem við lifum í, ættu að lesa bókina hennar Irmu því frá lestrinum koma þeir miklu fróðari um mál sem takmarkanir heilans gera manni erfitt um vik að skilja.


Anna Fr. Kristjánsdóttir

Susanne


Kafli úr bókinni Hið óþekkta

eftir Irmu Lauridsen


Við fórum til Ítalíu þegar sonur okkar, Alex, var sex ára en þangað hafði hann aldrei komið. Við fórum fyrst til Feneyja.
Feneyjar er stór borg og ég var svolítið hrædd um að Alex týndist. Ég sagði honum þess vegna frá kerfi í Feneyjum sem felst í því að götuhellur eru lagðar á ákveðinn hátt. Ef maður er á einni af stóru götunum liggja hellurnar þannig að annaðhvort leiða þær mann að Markúsartorgi eða að Rialto-brúnni.
Ég sagði líka að ef hann týndist ætti hann að leita að einni af stóru götunum svo að hann gæti fundið leiðina að Markúsartorgi eða Rialto-brúnni.
Hann leit á mig eins og ég væri fífl og ég sá á honum að þetta væri ekkert mál. Hann sagði:
,,Ég týnist ekki."
En ég ítrekaði:
,,Ef þú týnist engu að síður skaltu gera það sem ég hef sagt og þá getum við alltaf fundið þig."
Strákurinn sagði enn einu sinni:
,,Ég týnist ekki! En þið getið látið mig ráða ferðinni. Látið mig vera fremstan!"
Við litum svolítið hissa á hann og ég sagði:
,,Allt í lagi, vert þú fremstur."
Þannig gátum við haft auga með honum!
Hafðir þú þá einhverja hugmynd um hvað það þýddi sem drengurinn sagði?
Nei. Við gengum um litlar götur í Feneyjum seinni partinn. Við vorum sammála um að við ættum að finna hótelið okkar. Við vildum hvíla okkur og skipta um föt áður en við færum út að borða.
Ef ég hefði átt að finna hótelið hefði ég þurft að ganga frá Markúsartorginu en ég gat einungis ratað þaðan. En þar sem við höfðum gengið svo mikið um gerði ég mér ekki grein fyrir því hvar við vorum. Ef ég hefði átt að finna hótelið hefðum við þurft að fara til baka.
Þegar ég sagði við Alex: ,,Nú skulum við finna hótelið," sagði hann:
,,Já, nú ætla ég að finna það!"
Ég hugsaði: Finna það? Sex ára strákur! Ég vissi ekki hvar við vorum. En drengurinn sagði með sannfæringu í röddinni:
,,Já, ég finn það."
Ég hristi höfuðið. Hugsaði: Já, já, það getur vel verið að við lendum á Markúsartorginu ef við förum þá leið sem Alex vill. Hver veit? Svo við eltum hann bara.
Þetta gekk vel. Við fórum fyrir tvö horn og þá stóðum við við hótelið.
Höfðuð þið farið þessa leið áður? Þá hefði drengurinn getað munað hana.
Nei. Við höfðum aldrei farið þessa leið svo að ég var mjög hissa. Ég gat ekki á nokkurn hátt getið mér til um hvernig drengurinn gat fundið hótelið. En staðreyndin var að hann vissi nákvæmlega hvar það var og hann var ekki eitt andartak í vafa.
Alex var ekki orðinn læs á þessum tíma svo að hann hafði ekki lesið skilti eða eitthvað sem vísaði á hótelið. Í rauninni var ekkert skilti sem vísaði leiðina að hótelinu.
Fyrst á eftir veltum við hjónin því ekki mikið fyrir okkur hvað hafði gerst. Ég hugsaði bara: Þetta var heppni. En eftir á sá ég að þetta var ekki heppni. Hann var allt of viss.
Seinna kom í ljós að drengurinn vildi oftar vera fremstur. Já, eiginlega alltaf.
Þegar við vorum að fara heim og tilbúin með ferðatöskurnar okkar, stóð Alex með hendurnar á handriði bátsins, leit yfir Feneyjar og sagði hljóðlega: ,,En hvað það var gaman að sjá Feneyjar aftur."
Ég hugsaði: Hvað var hann að segja? Hann hafði aldrei áður komið til Feneyja.
Töluðuð þið um þetta þegar þið komuð heim?
Já. Þegar við höfðum verið heima um tvær vikur tók ég hann dag einn í fangið og sagði: ,,Hvað meintir þú eiginlega með því sem þú sagðir í bátnum í Feneyjum?"
Hann hugsaði sig um dálitla stund. Svo sagði hann:
,,Já, en mamma, þú ert eiginlega ekki rétta mamma mín."
Ég hugsaði: Hvað er drengurinn að segja?
Ég sagði: ,,Alex, ég er víst mamma þín. Þú veist að ég fæddi þig."
,,Já," sagði hann, ,,ég veit það en það er svolítið sem passar ekki..."
,,Sem passar ekki?" spurði ég hissa.
,,Nei," sagði drengurinn íhugull, ,,vegna þess að... mamma mín er í Feneyjum."
,,Já, en..." byrjaði ég og stamaði svolítið, ,,þú hefur séð myndir af mér þegar ég var ófrísk og það varst þú sem varst í maganum á mér..."
,,Já," sagði hann, ,,ég veit það. En ég átti heima í Feneyjum með mömmu minni. Svo fenguð þið allt í einu leyfi til að passa mig. Þannig eignuðust þið mig. Þið áttuð bara að passa mig."
Spurðir þú hann um fleira sem hugsanlega gæti útskýrt þetta?
Nei, ég held að við höfum ekki talað meira um þetta þennan dag vegna þess að ég var hrædd um að þrýsta á hann. En ég hef fengið að heyra sögu hans smátt og smátt.
Í annað skipti, þegar hann vildi spjalla, spurði ég hann:
,,Hvernig leið þér í Feneyjum?"
,,Okkur leið vel þangað til dálítið gerðist," sagði hann.
,,Hvernig leið þér hjá mömmu þinni?" spurði ég.
"Þegar ég var lítill," sagði hann, "áttum við að flytja í hús sem einhver var að byggja. Við fylgdumst með því þegar verið var að byggja það. Þar hljóp ég um og fór í feluleik með mömmu. Ég faldi mig í herbergjunum. En við fluttum ekki í húsið af því að pabbi dó."
,,Dó hann?" spurði ég hissa.
,,Já, lögreglumenn komu dag einn í bátnum sínum og þeir sögðu að pabbi væri dáinn."
,,Hvernig dó hann?" spurði ég.
,,Hann fékk nokkra fiskikassa ofan á sig," sagði drengurinn öruggur. ,,Hann hafði nefnilega verið að veiða."
Nokkra fiskikassa? hugsaði ég. Ég vissi vel að það var veitt í lóninu en það hafði Alex ekki séð þegar við vorum í Feneyjum þannig að hann gat ekki vitað það í tengslum við ferðina. Við höfðum hvorki séð fiskimenn, fiskibáta eða kassa þannig að hann gat alls ekki tengt þetta við ferðina.
Hann sagði að vegna dauða föður síns hefðu þau ekki getað flutt í húsið. Hann hélt áfram:
,,Við áttum ekki mikla peninga og þess vegna fluttum við til ættingja okkar."
Í annað skipti sagði Alex: ,,Þegar við mamma bjuggum hjá ættingjum okkar í Feneyjum áttum við ekki mikla peninga svo að við fórum í búð og keyptum spaghettí sem var ekki eldað sama dag."
Nokkrum dögum síðar gat ég ekki setið á mér að spyrja Alex:
,,Hvernig stóð á því að pabbi og ég áttum að passa þig eins og þú hefur talað um?"
Hann sagði að hann hefði veikst þegar hann bjó í Feneyjum. Læknirinn kom í byrjun og skoðaði hann. En þegar honum hrakaði hafði læknirinn ekki tíma til að koma vegna þess að svo margir voru veikir. Hann vissi ekki almennilega hvað hafði gerst meira en allt í einu þurftum við pabbi hans að passa hann.
Ég skildi seinna að hann hafði dáið þegar hann var fimmtán eða sextán ára.
Töluðuð þið seinna um Feneyjaferðina?
Já. Alex sagði einu sinni:
,,Mamma, það er svolítið sem ég skil ekki. Fína brúin sem við gengum yfir leit ekki svona út þegar ég bjó þarna."
,,Hvernig leit hún út?" spurði ég forvitin.
,,Það var trébrú," sagði hann ákveðinn.
Rialto-brúin er nú úr marmara. En Alex sagði að hún hefði einu sinni verið trébrú.
Ég reyndi að kanna þetta með því að lesa ýmsar sagnfræðibækur og komst að því að brúin hafði brunnið mörgum sinnum og verið endurbyggð. Á 13. öld var brúin kölluð Quartarolo-brúin. Hún var þá vindubrú úr tré. Það var fyrst árið 1590 sem Rialto-brúin var gerð úr marmara en þannig er hún í dag.
Ef Alex var uppi t.d. á tíma drepsóttarinnar árið 1575 sem mig grunar - þar sem hann talaði um allt það fólk sem veiktist - var Rialto-brúin einmitt trébrú en aðeins fínni en brúin var upphaflega. Þá var hún smíðuð úr nokkrum bjálkum.
Tókst þú eftir hvort þetta hafði áhrif á Alex?
Alex átti í vandræðum fyrst eftir að við komum heim frá Feneyjum og hann var byrjaður í skólanum eftir sumarfríið. Hann varð árásargjarnari. Næstu tvö árin þurfti ekki mikið til að hann reiddist í skólanum.
Ég spurði hann einu sinni hvað væri að og hann sagði:
,,Ég veit stundum ekki hvor strákurinn ég er. Strákurinn frá Feneyjum eða danski strákurinn."
Ég er viss um að um sé að ræða minningu. Ég ímynda mér að þegar hann bjó í Feneyjum hafi hann kannski orðið að vera árásargjarn til að bjarga sér. Að hann hafi einfaldlega þurft að olnboga sig áfram. Árásargirni hans var í mínum augum eins og sú sem sést stundum í stórborgum. Ég held að kannski hafi verið erfitt að búa í Feneyjum á þessum tíma.
Hann átti ekki við þetta vandamál að stríða áður en við fórum til Feneyja. Þegar við vorum þar fannst mér hann ekki á nokkurn hátt breytast hvað persónuleikann varðar. Hann gekk bara á undan allan tímann og virtist vera stoltur. Hitt gerðist seinna. Eftir að við komum heim.
Í fyrstu átti hann erfitt með að einbeita sér og síðan komu námserfiðleikar í ljós. Til að reyna að hjálpa drengnum sagði ég dag einn:
,,Alex, er ekki eitthvað sem þú kunnir í Feneyjum sem getur komið þér að góðum notum hér? Eitthvað sem þú varst virkilega góður í ?"
Hann sagði eftir að hafa hugsað sig um:
,,Veistu hvað, ég var mjög góður í eplakasti. En ég hef engin not fyrir það hér."
Á tímabili fannst mér ég þurfa að útskýra fyrir kennurum drengsins hvað væri að gerast svo þeir gætu skilið hann betur. Þess vegna kom ég á fundi þar sem ég sagði hvers vegna hann gæti ekki alltaf áttað sig á hver hann væri. Kennararnir góndu á mig þegar þeir heyrðu þetta. En ég útskýrði hvernig ég skildi það sem drengurinn hafði sagt mér. Ég veit ekki hvað þeim fannst um þetta.
Talaði hann meira um Feneyjar?
Nei, mér fannst að hér ætti að láta staðar numið. Ég spurði Alex þess vegna ekki lengur um neitt í tengslum við Feneyjar. Mér fannst hann þurfa að vera í friði. Þótt ég væri forvitin talaði ég aldrei meira um þetta.
Árásargirnin minnkaði eftir því sem tíminn leið. Og ég tók eftir því að smám saman lokaðist fyrir það sem hann hafði munað.
Þegar Alex var níu ára komst ég að því að hann hefur vissar gáfur sem maður verður ekki var við hjá mörgum. Hann gat t.d. séð árur. Dag einn sagði hann þegar hann leit á mig:
,,Ég sé að það er mikið grænt í þér. En það sést best við hliðina á þér."
Mamma getur líka séð árur svo að dag einn sagði ég við hana án þess að hafa sagt henni hvað drengurinn sagði:
,,Horfðu á mig. Af hvaða lit er mest í kringum mig?" Hún sagði:
,,Græni liturinn er ráðandi."
Stuttu síðar sá ég að Alex virtist vera svolítið leiður. Ég spurði hvað væri að.
Hann sagði:
,,Einn af hjálpendum mínum er farinn og hann kemur ekki aftur."
Ég hafði ekki talað við drenginn um andlega hjálpendur þótt ég trúi því að við höfum þá. Ég reyndi að hughreysta hann með því að segja að hann fengi nýjan.
Um átta dögum síðar kom hann hlæjandi og í góðu skapi og sagði:
,,Mamma, ég er búinn að fá nýjan hjálpanda. Hann er svo skemmtilegur. Stundum hvíslar hann í eyrað á mér. Hann segir oft eitthvað fyndið og margt fleira. Ég get sagt krökkunum í skólanum frá sumu og þeir hlæja að því. En þeir vita ekki að þessu hefur verið hvíslað að mér."
Hann sagði líka stundum að hann spyrði bara hjálpendur sína ef hann ætti í vandræðum sem hann gæti ekki fundið lausn á, og þá lagaðist allt.
Það var mjög gott að sjá að hann var orðinn glaður á ný. Og að taka eftir því að hann var nú tilbúinn til að lifa lífi sínu til fullnustu.

 

 

 

 

 

 

 

 

32 bls. | Leiðb.verð: 2.590 kr. Víða á sérstöku tilboðsverði

128 bls. | Leiðb.verð: 2.480 kr. Víða á sérstöku tilboðsverði

248 bls. | Leiðb.verð: 2.880 kr. Víða á sérstöku tilboðsverði

208 bls. | Leiðb.verð: 2.880 kr. Víða á sérstöku tilboðsverði